Sabtu, 25 Mei 2019 11:41:00

Jamita Evangelium, 26 Mei 2019, Minggu Rogate "Ale Debata! Tangihon ma tangiangku" (Lukas 11: 1-13)

Pdt Dr Robinson Butarbutar
Sian Pdt Dr. Robinson Butarbutar Parsameanta di STT-HKBP. HP/WA: 0812-62472015

Lam maju hajolmaon lam tumimbo do parsigantunganna tu hatauonna sandiri, lam moru arop ni rohana  tu pangurupion ni Debata di ngoluna di na dilului ibana na ringkot di ngoluna, di na diadopi ibana marragam tantangan di ngolu nang ulaonna, isara paraloan sahat tu parporangan, kegagalan ni ulaon paadong sipanganon dohot siinumon, songon i nang mangadopi arsak ni roha, nang hamatean pe tahe.  Songon i ma hamamaju ni hajolmaon di tingkion di abad pa-21-hon on marhite ilmu managemen diplomasi mangatasi porang, ilmu teknologi ngolungolu (bio-technology) mangatasi hahuhurang ni sipanganon (anturaparon), dohot ilmu teknologi hahipason (medical technology) mangatasi angka epidemi nang sahit sahat tu sahit na so tarpamalum jolma i dope isara kanker, nang hapistaran robot binahen ni jolma (artificial intelligence) laho mangatasi halojaon dohot keterbatasan ni jolma mulaulaon, gabe lam moru situtu do pos ni roha ni jolma i di hagogoon ni Debata mangatasi angka i. Ala parbue ni hapistaran nilehon ni Debata di jolma i do angka hamajuon naung tagoari i, ndang apala diida parmoru ni pos ni roha di pangurupion ni Debata i sada paraloon maradophon Debata manang pansoadahonon di hadirion dohot hagogoon ni Debata. Alai ndang apala diarop jolma i be pangurupion ni Debata di ngoluna. 

Di partingkian na songon i do hita nuaeng angka na porsea sahat tu minggu Rogate, martangiang, i ma sada minggu na paingothon hita imbaru asa patupa parsaoran nauli dohot Debata Sitolusada i, laho pahipas parsaoran dohot ibana marhite tangiang, nang pasahat angka alualu dohot pangidoanta marhite tangiang. Andorang so tauduti manangihon pangajarion ni Jesus taringot tu songon dia do partangiangan na niajarhonNa tu hita angka siseanNa, mansai ringkot do taulakhon manungkunhon tu dirinta, songon dia do nuaeng pos ni rohanta di Debata na rade rap dohot hita mandalani ngolunta on. Tapangasahon dope Ibana di ngolunta on, manang ndang be? Taarop dope pangurupionNa di ngolunta, manang ndang be? Marsigantung tu Ibana dope hita manang marsigantung tu dirinta dohot hatauonta do hita?  Mansai ringkot do angka na porsea di Debata Sitolusada i manangkasi isi ni roha dohot haporseaonna taringot tusi.

Dung tangkas patogu haporseaonta tu hagogoon ni Debata mangurupi hita, taparsiajari ma nuaeng pangajarion ni Jesus Kristus taringot tu songon dia ma hita martangiang.  Andorang so tapamanat isi ni pangajarionNa i di Lukas 11: 1-13, denggan do taboto ia panurat ni evangelium Lukas on sahalak dokter na sanga mandongani apostel Paulus di pardalanan parbaritaan barita nauli taringot tu Jesus Kristus Sipalua i do. Ala ni i sahalak na mananda hinaringkot dohot hinagogo jala parbue ni tangiang di ngolu dohot di ulaon ni apostel Paulus do ia panurat evangelium Lukas on. Marsitutu do apostel Paulus mangula sian nasa roha, ateate, pingkiran nang gogona, alai marsigantung do ibana tu hagogoon ni Debata mamasumasu angka ulaonna, gabe bahat na porsea di Jesus Kristus Sipalua i. Dipangasahon ibana do tangiang mangadopi angka tantangan di ngoluna, termasuk ma I mangadopi sahit na adong di pamatangna nang tantangan na ro sian dur ni dirina. Ala ni i do, ndang tarbahen ibana so ingkon manurathon di evangeliumna sada pangajarion ni Jesus halak Nasareth i na mardomu tu partangiangon, niingot, tinorushon dohot hinaposan ni angka sisean na parjolo i jala dihangoluhon angka na porsea di Jesus Kristus i di abad parjolo sahat tu nuaeng, i ma na tajaha di Lukas 11:1-13 i. Asa, si Lukas sandiri porsea do di hinaringkot ni tangiang di ngolu ni angka na porsea i. Ia so i, ndang apala pamasuhonna di evangeliumna on pangajarion ni Jesus tu angka siseanna taringot tu songon dia martangiang tu Debata AmaNa i. 

Ala pangajarion ni Jesus Kristus na tumanda Debata Ama i do ia tangiang ginurithon ni evangelis Lukas i, mansai ringkot ingkon botoonta na hasintongan  taringot tu isi ni tangiang do ia isi ni pangajarion ni Jesus Kristus Tuhanta i. Ingkon na niajarhonNa i do siingotonta dohot sihangoluhononnta di na martangiang i hita. Ala ni i do na gabe topik ni jamita minggunta i ma: "Ale Debata! Tangihon ma tangiangku." Ditogihon topik jamita i hita asa mangido tu Debata managihon tangianta. Lapatanna, asa taboto pasti na ditangihon Debata tangiangta, ingkon songon niajarhon ni Jesus i ma isi ni tangiangta. I do na niondolhon ni Tuhanta Jesus tu hita angka siseanNa i, i ma na tarsurat di ayat 5-8 taringot tu sasahalak na so tarbahensa manulak joujou pangidoan ni alealena na ro di tonga borngin na ingkon alusanna unang targanggu ibana, dohot na tarsurat di ayat 9-10 taringot tu hinaringkot ni na marsitutu/jugul martangiang, nang na di ayat 11-13 i ma taringot tu hasatiaon ni Ama I mangalehon na tapangido, songon burju ni ama-ama di portibion mangalehon ndang na so pinangido ni anakkonna, alai na pinangidonasida do.  Molo ndang solhot parsaoranta tu Debata ndang tarbahen hita marpos ni roha mangido tu Ibana, ndang tarbahen hita marsijugul mangido tu Ibana, ndang tarbahen hita mangido na ringkot di hita tu Ibana. 

Dia do isi ni tangiang niajarhon ni Tuhanta tu hita na ingkon hangoluhononta uju martangiang hita, i ma tangiang na tahangoluhon nang di na tadalanhon ngolunta siganup ari, tangiang na tapatupa uju topet martangiang, alai tangiang na tarida nang di pangoluhononta di ngolunta i?

Parjolo, manjonohi dohot mamanghulingi Debata ndang songon Debata na timbo, dao, holang sian hita, alai manjousa songon hita manjou Among, Bapa tu Amongta sandiri: Ale Amanami (Gorik: Pater, i ma panjouon siganup ari ni dakdanak tu Amongna). Ingkon solhot do tahilala tu Ibana. Ingkon pos rohanta tu Ibana (ayat 2). Asa, parsaoran na solhot tu Debata i do sada ojahan, manang syarat nang na tinuju ni tangiang hinalomohon ni Jesus Kristus masa di hita.  Lam maraturan manang jojor hita martangiang, lam solhot ma tahilala tu Debata i. Di evangelium Lukas on, ndang  dipangke versi ni evangelium ni Mateus na mandok "na di banua  ginjang," asa sahat tona pasolhothon i (Nian di versi ni Mateus tong do dipangke pajouon, "Ale Amanami" i.). Lam sumurut hita martangiang, lam holang ma parsaoranta dohot Debata.

Paduahon, di na martangiang i hita sangkapta ro tu habangsa parasianNa i i ma laho mamujimuji Ibana, pasangaphon goarNa do. "Sai pinarbadia ma goarMu" (Gorik: hagiastheto honoma sou). I do apala na rumingkot situtu di na martangiang i hita: Pasangaphon goarNa. Tapasangap ma goarNa uju martangiang i hita. Atik pe tajou Ibana songon hita manjou Amongta, "Ale Amanami", alai tasintasintahon do di ngolunta pasangaphon goarNa. Nasa na taula di portibion laho pasangaphon goarNa do. Na so jadi tapatupa ulaon manang aha pe i na boi mambahen goarNa marlea di portibion. 

Napatoluhon, di na martangiang i hita, tasintasintahon do/ma asa ro (Gorik: eltheto) harajaonNa, di ngolunta nang di portibion. Nidokna, tasintasintahon do asa ndang harajaonta na saut, alai harajaonNa do, i ma asa Ibana na mangarajai ngolunta. Ndang lomo ni rohanta na saut, alai lomo ni rohaNa do. Lomo ni rohaNa na taoloi dohot tapasaut di ngolu on.

Dung pe taparbadia goarNa jala tapaloas masa dohot saut harajaonNa di hita, asa sahat hita di tangiangta manangiangkon opat pangidoanta, i ma sipanganon siganup ari, hasesaan ni dosa, dao ndang tarunjun, alai malua sian pangago: 

Parjolo, asa na ringkot di ngolunta ganup ari di portibion sahat ro di ujung ni ngolunta do na tapangido. Dipinsang isi ni pangidoan on do hagiothagiot na marlobian sian hadirion ni hajolmaon. Diboto jolma i do na ndang manongtong ngolu ni marsasahalak di portibion. Alai sai dihasiholi hajolmaon do papungupunguhon sasuksuksukna di ngolu na satongkin i, pola ingkon manusai donganna jolma nang angka na tinompa na asing asa jumpang i. Tapajamot ma tangiangta tu Debata Ama i: Sotung tapangido sagodanggodangna tu ngolunta na satongkin i manghorhon gabe ndang ris be adong di donganta jolma dohot na tinompaNa na asing. Alai ditumpahi pangidoan on do pos ni roha ni na porsea na satia do Debata Ama i manarihon na ringkot di ngolunta ganup ari. 

Paduahon, di pangidoan hasesaan ni dosa natapasahat tu Debata, ingkon rade do hita tong manesa dosa ni donganta jolma tu hita. Ai ndang disesa Debata dosa ni na so olo manesa dosa ni donganna (Markus 11: 25, Lukas 6: 37).  Ummura do mangido tu Debata asa sesaonNa dosanta maradophon Ibana nang maradophon donganta jolma sian na manesa dos ani donganta maradophon hita?  Mura do jolma i madabu tu dosa. Nang na porsea i, boi do so ala ni na dihasiholi madabu tu dosa.

Patoluhon dohot paopathon, tapangido ma siala ni i asa ndang ditogihon Debata hita tu pangunjunan, alai paluaonNa hita sian pangago.  

Molo tapadomudomu na opat pangidoan ginurithon ni evangelis Lukas i taringot tu isi ni tangiangta tu Debata Amanta na saor tu hita i jala na taparsaori marhite tangiangta, na tapasangap i, dohot na tahasiholi harajaonNa mangarajai ngolunta di portibion i, i ma (i) Sipanganon ganup ari (ii) hasesaan ni dosa na so masa molo so rade hita manesa dosa ni donganta  (iii) pangunjunan (iv) haluaon sian pangago, boi dohonon  opatsa mansai ringkot do di hita angka sisean ni Tuhanta Jesus.  Naopat on do sahat tu tingkinta, jala tarlumobi di tingkinta nuaeng na sai mangugai hajolmaon. Bahat dope donganta na so dapotan sipanganon ganup ari, ringkot tasarihon; bahat dope nang na mangihuthon Jesus na so rade manesa donganna, alai sai ringgas mangido hasesaan ni dosana tu Debata; suraon do adong na sai pajonok dirina tu marragam pangunjunan ni ngolu ala didok rohana tuk do ibana mangalo i, ndang padao dirina sian i, siala gabe adong na madabu? Suraon do lam martambatamba di humaliangta angka pangago, na mangotootoi hita, rumang ni pangagoon i marragam, dohot ma angka pangago na mamangke internet (angka hajahaton seksual dohot financial) gabe adong na madabu tu tangan ni angka pangago i, tahilala ndang margogo hita mangadopisa?

Siala ni angka i, songon na tarsurat di ayat 5-13, di na martangiang i hita ingkon pos do rohanta na alusan ni Tuhanta do tangiangta. I pe ingkon timbo do parsitutuonta na manangiangkon tangiangta i, sian roha parbagasan, di bagasan hasintongan dohot marojahan tu haporseaon na togu na lehonon ni Tuhanta i do tu hita na tapangido i. Unang olo hita madabu tu pangunjunan mandok ndang ringkot be pangurupion ni Debata di ngolunta -songon na binahen ni angka naung marhaposan tu hatauon ni jolma (ilmu mediasi konflik, bio teknologi, teknologi medis, kecerdasan mesin robot buatan manusia). Alai lam tapapos ma rohanta, angka AnakNa, mangido tu Debata Amanta i. Molo nunga sanga moru haporseaonta di gogo ni tangiang jala moru haringgason dohot parsitutuonta martangiang tu Debatanta siala naung sanga umposan rohanta tu hatauon ni hajolmaon i, denggan do muba hita. Molo togu dope pos ni rohanta di gogo ni tangiangta jala hiras dope rohanta martangiang, jala nunga taida di ngolunta alus ni Debata tu pangidoanta asa disarihon na ringkot di ngolunta, disesa dosanta siala nunga tasesa dos ani donganta, dipadao hita sian jala dipatau mangadopi pangunjunan binahen ni halak tu hita, jala dipalua hita sian pangago, tapuji ma Tuhanta di hasatiaonNa jala tauduti ma songon i. Sia lam gabe angka sipartangiang ma hita. Amen.